De kunst van het kunst kijken

  • Posted on oktober 22, 2014 at 20:53

blogIn het Rijksmuseum in Amsterdam vond deze zomer de tentoonstelling “Kunst is Therapie” plaats. Filosofen Alain de Botton en John Armstrong plaatsten door het hele museum grote alternatieve tekstbordjes naast de kunstwerken in de vorm van gele post-its. Zij hebben een heldere boodschap. Kunst is een therapeutisch middel waarmee je je leven rijker en completer kunt maken. In ontmoeting met kunst leer je anders kijken. Wat betekent een kunstwerk voor mij? Helpt het mij herinneren, geeft het ruimte aan een gevoel of kan ik nieuwe dingen ontdekken?

De tentoonstelling en het boek “Kunst als Therapie” van bovengenoemde filosofen hebben mij geïnspireerd tot het starten van een kunst-kijk-club in mijn werk met ouderen met dementie. Ik merk dat het kijken naar kunst wakker maakt en dat de onrust even wijkt. Als kunstzinnig beeldend therapeut zie ik dat het kijken naar kunst een therapeutisch effect heeft. Met oog voor detail kijken lijkt vergeetachtigheid te compenseren. Het is een uitdaging om samen zonder oordeel naar een schilderij of beeld te kijken en op zoek te gaan naar een betekenis. De aandacht wordt gericht op de tijdloze schoonheid van kunst.

Een mevrouw verraste mij toen we naar een afbeelding van Rembrandt keken. Haar favoriet was namelijk het Joodse bruidje. Ik beloofde haar om die de volgende keer mee te nemen en bij het zien van een heel boek over Rembrandt lichtte haar ogen al op. Gezamenlijk keken we naar het schilderij van het Joodse bruidje. Wat zie je allemaal, wat zegt het je en wat voor gevoel roept het op. Zo vroegen we ons af of de man en vrouw geliefden zijn of misschien wel vader en dochter. En het verhaal stopt hier niet. Een andere bewoner in het verzorgingshuis had zelfs een reproductie op zijn kamer hangen. Jawel, ook van het Joodse bruidje.

© Astrid van Zelst | september 2014